Ένα ελληνικό χωριάτικο δεν έχει μαρούλι. Κανένα. Αυτό που στη Γερμανία συχνά λέγεται «ελληνική σαλάτα» είναι μια μικτή σαλάτα με φέτα από πάνω — άλλο πιάτο. Η χωριάτικη έχει πέντε υλικά που κάθονται σε κομμάτια στο πιάτο, και ελαιόλαδο που πέφτει μόνο στο τέλος.
Η συνταγή είναι τόσο καλή ακριβώς επειδή δεν ζητάει σχεδόν τίποτα: καλές ντομάτες, καλό λάδι, αλάτι. Και επειδή παίρνει στα σοβαρά την καλοκαιρινή ντομάτα.
Για 4 άτομα ως συνοδευτικό ή για 2 ως κύριο με ψωμί. 20 λεπτά.
| Ποσότητα | Υλικό |
|---|---|
| 6 | Ώριμες ντομάτες (περίπου 800 γρ.), κατά προτίμηση χοντρές ή βοδινές |
| 1 | Αγγούρι |
| 1 | Κόκκινο κρεμμύδι, μικρό |
| 1 | Πράσινη πιπεριά, προαιρετικά |
| 200 γρ. | Φέτα σε κομμάτι (όχι τριμμένη) |
| 100 γρ. | Ελιές Καλαμών, με κουκούτσι |
| 4–5 κ.σ. | Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο |
| 1 κ.γλ. | Ρίγανη, ξερή |
| — | Αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι |
Κόβουμε τις ντομάτες σε άτακτα κομμάτια — όχι σε φέτες. Τις βάζουμε σε ρηχή σαλατιέρα, πασπαλίζουμε με μια καλή πρέζα αλάτι και αφήνουμε 10 λεπτά. Το αλάτι τραβάει ζουμί, και αυτό το ζουμί γίνεται μετά το dressing.
Ξεφλουδίζουμε το αγγούρι ή απλώς το πλένουμε, το κόβουμε στη μέση και μετά σε χοντρά μισοφέγγαρα. Κόβουμε το κρεμμύδι σε λεπτές ροδέλες και το βάζουμε 5 λεπτά σε κρύο νερό — φεύγει η καυτερή γεύση και μένει τραγανό.
Προσθέτουμε το αγγούρι, το κρεμμύδι, την πιπεριά και τις ελιές στις ντομάτες. Δεν ανακατεύουμε. Η σαλάτα πρέπει να στρωθεί στο πιάτο σε στρώσεις, ώστε τα υλικά να κρατήσουν την υφή τους.
Βάζουμε τη φέτα ως ένα κομμάτι ή ως δύο χοντρές φέτες από πάνω. Δεν τη θρυμματίζουμε. Έτσι μένει κρεμώδης και την κόβει ο καθένας στο τραπέζι.
Τώρα ρίχνουμε 4–5 κουταλιές ελαιόλαδο πάνω από τη σαλάτα, πασπαλίζουμε ρίγανη, πιπέρι. Το αφήνουμε λίγο να σταθεί και το σερβίρουμε — με ψωμί, για να μαζέψουμε το ζουμί.
Η χωριάτικη δεν έχει dressing με την αυστηρή έννοια: ζουμί ντομάτας, αλάτι και ελαιόλαδο είναι το dressing. Δεν υπάρχει τίποτα που θα κρύψει ένα αδύναμο λάδι. Ένα Κορονέικο με πράσινη πικράδα στέκεται δίπλα στη γλύκα της ντομάτας και στο αλάτι της φέτας — και ακριβώς αυτή η ένταση κάνει τη σαλάτα.
Στο σπίτι μας μπαίνει το μπουκάλι του 1 λίτρου, το καλοκαίρι κάθε μέρα στο τραπέζι.
Δεν διατηρείται. Η χωριάτικη λασπώνει σε δύο ώρες. Τα απομεινάρια την επόμενη μέρα τα κόβουμε μικρά και τα τρώμε με κρύο ρύζι ή ως γέμιση σε πίτα — αλλά δεν τα σερβίρουμε ως σαλάτα.
Επειδή η χωριάτικη είναι φαγητό του χωραφιού: ντομάτα, αγγούρι, κρεμμύδι, ελιά, τυρί — ό,τι φύτρωνε το καλοκαίρι στον κήπο. Το μαρούλι ήρθε αργότερα, στα ελληνικά εστιατόρια για τουρίστες.
Ναι, για την υφή. Η τριμμένη ή κύβους φέτα δίνει το λίπος της στη σαλάτα και στεγνώνει.
Δυνατό, κρύο εξαιρετικό παρθένο — όχι «απαλό». Η σαλάτα έχει μόνο τέσσερα αρώματα, το καθένα πρέπει να σταθεί.
